Barcelona, Dubaj, Los Angeles, Amsterdam… Gdynia. Miasto z morza i marzeń, jako pierwsze w Europie Wschodniej, znalazło się w gronie miast certyfikowanych przez World Council on City Data.

Bartosz Bartoszewicz, Wiceprezydent Gdyni

W 2017 roku Gdynia, jako pierwsze miasto w naszej części Europy, otrzymała certyfikat Miasta Inteligentnego według normy ISO 37120. Co oznacza ten certyfikat? Jakie są wymogi, aby go otrzymać? 

Gdynia znalazła się w prestiżowym gronie 47 miast na całym świecie posiadających certyfikat ISO 37120. To potwierdzenie faktu, że w mieście stale monitorowana jest jakość życia mieszkańców, a inteligentne technologie wspierają ten proces.

Związane z certyfikacją prace trwały prawie rok i polegały na przygotowaniu raportu, w którym znalazły się ustandaryzowane dane, odnoszące się do 17 różnych obszarów funkcjonowania miasta. Ideą certyfikacji jest porównywanie takich samych danych z rożnych ośrodków miejskich. Zatem analizując np. wskaźnik zagrożenia hałasem mamy pewność, że niemalże identycznymi narzędziami przeprowadzono tę samą analizę w Gdyni, Londynie, Amsterdamie, Helsinkach czy Dubaju. Nie ma zatem przestrzeni na to, by dane w jakikolwiek sposób poprawiać czy ulepszać przed publikacją. Miasto ubiegające się o certyfikat musi być odważne, by dzielić się informacjami o jego dobrych stronach, ale i wskazywać strefy wymagające poprawy.

Zebrane dane trafiają na specjalny portal prowadzony przez World Council on City Data, gdzie zostają dokładnie sprawdzone przez zewnętrznego weryfikatora. Ostatecznie Gdynia, jako pierwsza w Polsce i w naszej części Europy, otrzymała certyfikat i została zarejestrowana na międzynarodowym, ogólnodostępnym portalu www.dataforcities.org. Zapraszam do odwiedzenia tej witryny i sprawdzenia, jak poradziliśmy sobie w rywalizacji z globalnymi liderami. Jest mi o tyle miło wystosować to zaproszenie, bo Gdynia wypada w tym zestawieniu naprawdę dobrze, a w niektórych obszarach wręcz znakomicie.

Podnoszenie standardów jakości życia jest bardzo ważne. Nie tylko musimy zbierać i gromadzić własne doświadczenia, ale przede wszystkim powinniśmy szukać wzorów dobrych praktyk na całym świecie i wdrażać je z myślą o naszych mieszkańcach. Jako miasto mamy aspiracje globalne co oznacza, że chcemy porównywać się z najlepszymi.

Posiadanie certyfikatu zrównoważonego rozwoju jest także ważnym punktem wyjścia do rozmów z inwestorami. Potwierdza on atrakcyjność i konkurencyjność miasta na poziomie ogólnoświatowym, np. pod względem gospodarczym czy społecznym. Pozwala także w sposób świadomy budować markę miasta, jako ośrodka rozwijającego się w sposób zrównoważony.

W kontekście „Inteligentnych Miast” sporo mówi się ostatnio o dostępie do otwartych danych. Co w tej kwestii ma do zaproponowania swojej społeczności Gdynia?

Podążając wzorem europejskich standardów Gdynia otworzyła zasoby z danymi publicznymi, dołączając tym samym do niewielu polskich miast dzielących się takimi informacjami. Chodzi przede wszystkim o zwiększenie dostępności danych publicznych oraz skali ich wykorzystania. Tak, by każdy mieszkaniec, inwestor, przedsiębiorca, założyciel start-upu czy osoba odwiedzająca miasto mogła w prosty sposób dotrzeć do informacji, której poszukuje.

Gdyński portal, jako pierwszy w Polsce, wykorzystuje innowacyjne technologie i programy dedykowane do gromadzenia i udostępniania danych. Służą one do aktywnego zbierania informacji z różnych źródeł, standaryzowania i składowania ich na portalu, a także automatycznej ich wizualizacji. Udostępniliśmy rekordową w skali Polski liczę 115 zbiorów danych, które mogą być potem użyte np. do tworzenia aplikacji czy innych rozwiązań w branży ICT.

Jednym z filarów „Inteligentnego Miasta” jest inteligentny transport, który przede wszystkim powinien być przyjazny środowisku i obywatelom. Jakie rozwiązania wprowadziła Gdynia, aby usprawnić podróżowanie w obrębie miasta? 

Gdynia postawiła na transport, który zarówno spełnia oczekiwania mieszkańców, jak i jest przyjazny środowisku. W mieście trwa dynamiczny rozwój trolejbusów – zarówno nowych tras, jak i intensywności ich obsługi. Tabor trolejbusowy liczby obecnie 93 pojazdy, w tym 38 z dodatkowym napędem bateryjnym, umożliwiającym obsługę tras bez sieci trakcyjnej. Wśród eksploatowanych trolejbusów 6 najnowszych posiada baterie litowo-jonowe, pozwalające na pokonanie odległości co najmniej 15 km bez zasilania z sieci trakcyjnej. Od 2012 r. wszystkie trolejbusy eksploatowane na stałych liniach są niskopodłogowe.

W ostatnich 20 latach przeprowadzono modernizację dużej części sieci trakcyjnej i zakupiono wiele nowych pojazdów. Za realizację projektu „Rozwój proekologicznego transportu publicznego na Obszarze Metropolitalnym Trójmiasta” Przedsiębiorstwo Komunikacji Trolejbusowej otrzymało prestiżową nagrodę Unii Europejskiej – RegioStars 2014. W jego ramach wybudowano zajezdnię trolejbusową i zakupiono 28 trolejbusów z bateryjnym napędem pomocniczym. To właśnie te pojazdy hybrydowe stały się wizytówką Gdyni. W najbliższych latach planowane są ich dalsze zakupy. Efektywność i funkcjonalność trolejbusów hybrydowych, ze względu na specyfikę geofizyczną miasta, jest znacznie wyższa niż elektrobusów.

Nie zapominamy też o autobusach. Względy ekologiczne przesądziły o zakupie pojazdów zasilanych sprężonym gazem ziemnym (CNG). Obecnie w Gdyni jest eksploatowanych 31 takich autobusów. Po gdyńskich ulicach jeździ obecnie 238 autobusów, a już od 2007 r. wszystkie te pojazdy są niskopodłogowe. W ciągu najbliższych dwóch lat większość z nich spełniać będzie najbardziej rygorystyczną normę czystości spalin EURO 6.

Ważnym elementem komunikacji jest niewątpliwie system sterowania ruchem TRISTAR, który wpływa na poprawę płynności, bezpieczeństwa i komfortu na gdyńskich drogach, a pasażerom komunikacji miejskiej gwarantuje lepszą jakość podróżowania. System połączył 165 trójmiejskich skrzyżowań w sprawnie funkcjonujący organizm. Jego sercem jest sieć komputerów – połączonych z centrami w Gdańsku i Gdyni – która zarządza przede wszystkim sygnalizacją świetlną i ruchem pojazdów komunikacji miejskiej.

Coraz popularniejsze w samorządach staje się także aktywizowanie obywateli. Jak w Gdyni (poza udziałem w wyborach samorządowych) zachęca się mieszkańców do bieżącego partycypowania w zarządzaniu miastem? 

W tym roku w Gdyni odbyła się czwarta edycja Budżetu Obywatelskiego. Od samego początku możliwość zgłaszania przez mieszkańców, a potem wybierania konkretnych projektów zmian w gdyńskich dzielnicach, spotkała się z dużym zainteresowaniem ze strony gdynian. Świadczy o tym zarówno liczba składanych wniosków, jak i frekwencja w głosowaniu, oscylująca każdego roku w granicach 20%. To jedne z najwyższych wyników w całym kraju.

Charakterystyczny dla gdyńskiego Budżetu Obywatelskiego jest fakt, że udział w głosowaniu może wziąć każdy mieszkaniec Gdyni, niezależnie od wieku. Jedynym niezbędnym warunkiem jest posiadanie numeru PESEL. Nie trzeba być zameldowanym w mieście: wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie potwierdzające fakt zamieszkania w Gdyni. Głosowanie odbywa się on-line, co ma swoje ogromne plusy m.in. w postaci łatwości dostępu i niskich kosztów przeprowadzenia procedury. Osoby, które nie posiadają dostępu do internetu lub potrzebują asysty przy głosowaniu, mogą z kolei udać się do wyznaczonych punktów, takich jak kluby seniora, Urząd Miasta czy nawet centra handlowe, w których mogą oddać swój głos.

Gdynia stawia też na konsultacje społeczne, które umożliwiają mieszkańcom wyrażanie opinii, aktywizują ich i angażują w sprawy miasta. Od 1 lutego uproszczono sposób ich inicjowania i prowadzenia, a grono podmiotów i osób wnioskujących o ich ogłoszenie zostało poszerzone. Obok tradycyjnych, otwartych spotkań z mieszkańcami, w gronie narzędzi konsultacyjnych znalazły się warsztaty, wysłuchania publiczne, badania panelowe, ankiety i głosowania. Konsultacje zarządza prezydent Gdyni – z inicjatywy własnej, Rady Miasta lub innych uprawnionych podmiotów, m.in. Rad Dzielnic, Młodzieżowej Rady Miasta, co najmniej 10 organizacji pozarządowych lub co najmniej 250 mieszkańców.

Nie stanie się „inteligentnym” miasto, które nie dba o najsłabszych. Bezpieczne ulice, walka z wykluczeniem społecznym, szeroki dostęp do oferty kulturalnej nie tylko dla najbogatszych – czy w tych aspektach gdynianie mogą liczyć na wsparcie swoich władz?

Miasto „inteligentne” to miasto rozwijające się w sposób zrównoważony. Niezbędne jest zatem zaangażowanie samorządu w rozwój miasta na wielu płaszczyznach -aby w obszarach takich jak dostęp do kultury, bezpieczeństwo, transport, edukacja, sport, itp. ograniczać do minimum zagrożenie wykluczeniem społecznym.
Gdynia od lat angażuje się w organizację prestiżowych wydarzeń, takich jak Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, Festiwal Open’er, Red Bull Air Race czy ostatnio Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej U-21. Część, a czasem nawet całość wydarzeń kulturalnych czy sportowych, jest bezpłatna. Pozwala to na aktywny udział wszystkich mieszkańców w życiu Gdyni i korzystanie z atrakcyjnych możliwości spędzania wolnego czasu.
Ogromnym wyzwaniem jest również prowadzona obecnie w 5 dzielnicach rewitalizacja. Działania rewitalizacyjne mają szerokie spektrum – od remontów, budów dróg czy sieci kanalizacji, po działania miękkie, które mają za zadanie zintegrowanie lokalnej społeczności. Takie zadanie ma spełniać np. budowa domów sąsiedzkich czy poszerzenie oferty kulturalnej dla mieszkańców terenów rewitalizacji.

Certyfikat ISO 37120 to ogromne wyróżnienie, ale też odpowiedzialność. Jakie zatem kierunki dalszego rozwoju wyznaczają sobie władze Gdyni, aby miasto stawało się jeszcze bardziej atrakcyjne i przyciągało coraz więcej młodych, aktywnych osób?

Każdy kolejny dzień przynosi nam, samorządowcom, nowe wyzwania, z którymi musimy i chcemy się zmierzyć. Miasto atrakcyjne dla jego mieszkańców to miasto szyte na miarę ich potrzeb. Największą wartością Gdyni są oczywiście jej mieszkańcy. Chcemy ich słuchać, prowadzić z nimi dialog i wspólnie ustalać, które rozwiązania będą dla nich najlepsze. Taka jest rola samorządu. To my musimy dokonywać bieżących analiz funkcjonowania miasta, śledzić światowe trendy w tych ośrodkach miejskich, których mieszkańcy czują się szczęśliwi i szukać odpowiednich kierunków rozwoju. Wszystko po to, aby nie tylko przyciągać młodych i aktywnych, ale przede wszystkim posiadać atrakcyjną ofertę dla obecnych mieszkańców i wszystkich, którzy planują związać się z naszym miastem – prywatnie czy zawodowo. Kierunki rozwoju wyznacza opracowana w lutym 2017 r. Strategia Rozwoju Miasta Gdyni 2030. To dokument, który pozwoli samorządowi gdyńskiemu na wsparcie lokalnej społeczności w realizacji życiowych i zawodowych aspiracji.

Podobne posty