Wprowadzenie przez miasto systemu ITS zawsze przynosi pozytywne skutki. Jednak ich zaplanowanie i wdrożenie to niełatwy proces. Warto powierzyć go fachowcom.

Mariusz Kołkowski, dyrektor rozwoju rynku ITS w firmie Sprint S.A.

Czym są systemy ITS?

Systemy ITS są zbiorem technologii z zakresu automatyki, elektryki i teleinformatyki, które pozwalają zwiększyć efektywność systemu transportowego, wspomagają ochronę życia uczestników ruchu oraz zasobów środowiska naturalnego. Główną ideą tych systemów jest poprawa wykorzystania już dostępnej w mieście infrastruktury drogowej czy pojazdów np. transportu publicznego.

Jakie są ich najważniejsze elementy?

Podstawą z reguły jest system sterowania ruchem, zarządzający pracą skrzyżowań z sygnalizacją świetlną. Obecnie stawia się na rozwiązania obszarowe pracujące w czasie rzeczywistym, zapewniając najszybszą adaptację do warunków ruchu w sieci ulicznej. Jest to bardzo istotny element systemu, bo to skrzyżowania najczęściej decydują o przepustowości sieci ulic w miastach. Kierowców wspomagamy też informacją o wolnych miejscach parkingowych, utrudnieniach w ruchu czy trasach alternatywnych w przypadku występowania zatorów. Drugą istotną gałęzią systemów jest transport publiczny, którego pasażerom zapewniamy rzeczywistą informację o czasach przyjazdów pojazdów, dzięki priorytetom w sygnalizacji świetlnej skracamy czas przejazdu tramwajów czy autobusów przez miasto, a organizator i operatorzy transportu zyskują narzędzia do planowania i nadzorowania ruchu pojazdów. Niezbędna jest też obsługa systemu – tworzone są Centra Zarządzania Ruchem, w których wykwalifikowani pracownicy nadzorują sieć ulic i transport publiczny oraz reagują w sytuacjach awaryjnych na występujące zdarzenia.

Jak skomplikowany jest proces ich wdrożenia w kilkusettysięcznym mieście?

Każdorazowo proces wdrożenia rozpoczyna się od przygotowania koncepcji systemu. Należy w ramach jej przygotowania przeanalizować stan obecny infrastruktury, bieżące problemy sieci transportowej i określić potrzeby jej użytkowników. Na bazie potrzeb określa się poszczególne podsystemy i funkcje, które powinny być przez system realizowane. Duży zakres przebudowy może uwzględniać między innymi budowę sieci światłowodowej łączącej poszczególne urządzenia na obszarze miasta, przebudowę skrzyżowań z sygnalizacją świetlną, budowę Centrum Zarządzania Ruchem, instalację urządzeń nadzoru ruchu, miejsc parkingowych, tablic i znaków zmiennej treści itd. Wdrożenie kończy etap kalibracji systemu, gdy inżynierowie obserwują jego pracę i na bieżąco wprowadzają zmiany pozwalające na optymalizację pracy systemu. Koniecznie trzeba pamiętać też o okresie gwarancji i utrzymania systemu, w którym mogą być chociażby modyfikowane algorytmy sterowania ruchem, priorytety dostosowywane do warunków ruchu, ale też prowadzone prace konserwacyjne dotyczące na przykład mycia i oczyszczania kamer, tablic i innych urządzeń.

Czy może Pan podać przykład, jak wprowadzenie Państwa systemów wpłynęło na sytuację na drogach wybranego miasta?

Każdorazowo w przypadku naszych wdrożeń, w Bydgoszczy, Łodzi czy Olsztynie, uzyskaliśmy poprawę czasów przejazdu zarówno dla pojazdów indywidualnych, jak i transportu publicznego. W Bydgoszczy na badanych ciągach średni czas przejazdu samochodem skrócił się o około 32%, a tramwajami – o około 13%. Równocześnie wysoki priorytet dla tramwajów na trasie do oddalonej od centrum dzielnicy Fordon pozwolił skrócić ich czas przejazdu o 5 minut. Przypadek olsztyński był ciekawy ze względu na to, że wraz z budową systemu w mieście pojawił się nowy środek transportu – tramwaj. Wybudowano nowe drogi, przebudowano skrzyżowania, a system sterowania zapewnił priorytetowy przejazd tramwajom pozwalając uzyskać atrakcyjny czas przejazdu. W Łodzi ITS powiązany był też z budową tunelu samochodowego trasy W-Z. System w razie konieczności zamknięcia ruchu w tunelu umożliwia wdrożenie automatycznej strategii kierowania pojazdów na trasy alternatywne na powierzchni miasta, a skrzyżowania z sygnalizacją świetlną zmieniają strategię sterowania nastawiając się na zwiększony dopływ pojazdów z kierunku tunelu.

Głośny i ważny temat – zanieczyszczenie powietrza. Bardziej płynny ruch drogowy to mniej spalin. Czy ochrona środowiska również jest ważnym celem władz miast, które wprowadzają Państwa systemy?

W trosce o ochronę środowiska w miastach podejmowane są trzy grupy działań. Pierwsza z nich dotyczy koordynowania ciągów, którymi poruszają się największe liczby pojazdów. Ograniczając liczbę zatrzymań pojazdów na zsynchronizowanych ze sobą skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną zmniejszamy emisję spalin i ścieranie bieżnika opon w krytycznych chwilach poruszania się pojazdem – przy przyspieszaniu czy hamowaniu. Druga grupa działań dotyczy wskazywania dostępnych miejsc parkingowych, na przykład w strefie płatnego parkowania. Warszawski Zarząd Dróg Miejskich wskazuje, ze nawet 30% ruchu w Śródmieściu generują kierowcy poszukujący wolnego miejsca. Trzecia grupa działań na rzecz środowiska dotyczy polityki transportowej miast, gdzie w największych aglomeracjach kładzie się zdecydowany nacisk na transport publiczny. W tym przypadku narzędzia ITS jednoznacznie zwiększają jego atrakcyjność zapewniając informację, krótszy czas przejazdu, wiele możliwości opłacania przejazdów czy zwiększając bezpieczeństwo podróżnych. Każdy kierowca zachęcony w ten sposób do zmiany środka transportu przyczyni się do poprawy środowiska naszych miast.

Sprint S.A. działa na rynku teleinformatycznym od 30 lat, będąc jednym z głównych graczy na rynku polskich integratorów IT. Ogromne doświadczenie oraz wykwalifikowana kadra pozwala firmie realizować najbardziej skomplikowane zlecenia. Inteligentne Systemy Transportowe (ITS) są dynamicznym segmentem rynku, w którym z sukcesami działa Sprint S.A. Dotychczas firma zrealizowała duże projekty ITS m.in. w Bydgoszczy, Łodzi i Olsztynie, a także systemy ITS w Krośnie i Ostrowie. W chwili obecnej firma realizuje systemy ITS w Bielsku-Białej, Chorzowie i Wałbrzychu.

Podobne posty